CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỚI CÔNG TÁC THƯƠNG BINH LIỆT SỸ

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành tình cảm nhân ái cho tất cả mọi người, mọi ngành, các giới, mọi tầng lớp xã hội. Đối với thương binh, liệt sỹ, Người luôn dành cho họ một tình cảm đặc biệt. Tư tưởng và tình cảm đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện rõ nét qua các thư gửi Ban tổ chức ngày thương binh, liệt sỹ; trong các Lời kêu gọi; Thư phát động phong trào chăm sóc thương binh, gia đình liệt sỹ; trong các Sắc lệnh liên quan tới công tác thương binh, liệt sỹ...

          Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành tình cảm nhân ái cho tất cả mọi người, mọi ngành, các giới, mọi tầng lớp xã hội. Đối với thương binh, liệt sỹ, Người luôn dành cho họ một tình cảm đặc biệt. Tư tưởng và tình cảm đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện rõ nét qua các thư gửi Ban tổ chức ngày thương binh, liệt sỹ; trong các Lời kêu gọi; Thư phát động phong trào chăm sóc thương binh, gia đình liệt sỹ; trong các Sắc lệnh liên quan tới công tác thương binh, liệt sỹ...

          Trong công cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, để giành lại độc lập, tự do cho đất nước, bảo vệ thành quả cách mạng, rất nhiều chiến sỹ, đồng bào ta đã bị thương và hy sinh. Trước những hy sinh, mất mát đó, Đảng, Nhà nước, Bác Hồ và nhân dân ta luôn dành tình thương yêu, chăm sóc tận tình, chu đáo tới các thương binh, gia đình liệt sỹ.

Bác Hồ viếng nghĩa trang liệt sỹ. Ảnh Tư liệu

          Ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành tình cảm thiêng liêng cho các thương binh, liệt sỹ. Ngày 3/10/1946, Báo Cứu quốc đã đăng thư của Bác Hồ gửi đồng bào Nam Bộ, trong thư Bác viết: “Tôi kính cẩn cúi chào các anh chị em đã bỏ thân vì nước và các đồng bào đã hy sinh trong cuộc đấu tranh cho nước nhà. Sự hy sinh đó không phải là uổng”. Đầu năm 1946 Hội giúp binh sỹ bị nạn (sau đổi tên là Hội giúp binh sỹ bị thương) được thành lập ở Thuận Hóa (Bình - Trị - Thiên), ở Hà Nội và một số địa phương khác. Khi đó Hồ Chủ Tịch là Hội trưởng danh dự của Hội. Ngày 7/11/1946, tại Nhà hát lớn thành phố Hà Nội có buổi quyên góp ủng hộ quần áo, giày, dép, mũ cho các chiến sỹ ngoài mặt trận, mở đầu cuộc vận động “Mùa Đông chiến sỹ”. Tại đó, Hồ Chủ Tịch đã cởi chiếc áo rét mình đang mặc để tặng chiến sỹ. Cũng trong tháng 11/1946, trong thư gửi các địa phương, Người viết: “Vì muốn thay mặt Tổ quốc, toàn thể đồng bào và Chính phủ cảm ơn những chiến sỹ đã hy sinh tính mệnh cho nền tự do, độc lập và thống nhất nước nhà, hoặc trong thời kỳ cách mệnh, hoặc trong thời kỳ kháng chiến. Tôi gửi lời chào thân ái cho các gia đình liệt sỹ đó và tôi nhận các con liệt sỹ làm con nuôi của tôi”

          Ngày 19/12/1946, Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, chiến tranh lan rộng ra nhiều vùng trong cả nước. Số người bị thương và hy sinh tăng lên. Đời sống chiến sỹ, đặc biệt là chiến sỹ bị thương gặp nhiều khó khăn. Trước tình hình đó, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách quan trọng về công tác thương binh, liệt sỹ, góp phần ổn định đời sống của thương binh, gia đình liệt sỹ. Thể hiện trách nhiệm của Nhà nước, ngày 16/2/1947, Hồ Chủ Tịch đã ký Sắc lệnh số 20/SL ban hành chế độ hưu bổng thương tật và tiền tuất tử sỹ.

          Tháng 6/1947, đại biểu Tổng bộ Việt Minh, Trung ương Hội Phụ nữ cứu quốc, Trung ương Đoàn thanh niên cứu quốc, Cục chính trị Quân đội quốc gia Việt Nam, Nha thông tin tuyên truyền và một số địa phương đã họp tại xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên để bàn công tác thương binh liệt sỹ và thực hiện Chỉ thị của Hồ Chủ tịch là chọn một ngày nào đó để làm ngày thương binh, liệt sỹ. Hội nghị đã nhất trí đề nghị Trung ương lấy ngày 27/7/1947 làm ngày thương binh toàn quốc. Trong thư gửi Ban thường trực của Ban tổ chức ngày thương binh toàn quốc (ngày 27/7/1947), Hồ Chủ tịch đã viết: “Đang khi tổ quốc lâm nguy, giang sơn, sự nghiệp, mồ mả, đến chùa, nhà thờ của tổ tiên ta bị uy hiếp, cha mẹ, anh em, vợ con, thân thích, họ hàng ta bị đe dọa, của cải ruộng nương, nhà cửa, ao vườn, làng mạc ta bị nguy ngập, ai là người xung phong trước hết để chống cự quân thù, để giữ gìn đất nước cho chúng ta? Đó là những chiến sỹ mà nay một số thành ra thương binh”. Phần cuối thư, Người vận động đồng bào trong cả nước nhường cơm, sẻ áo giúp đỡ thương binh. Tự Bác Hồ đã xung phong góp nốt chiếc áo lụa, một tháng lương và tiền ăn một bữa của Người và của tất cả nhân viên Phủ Chủ tịch.   

          Những tư tưởng, tình cảm của Bác Hồ dành cho thương binh, gia đình liệt sỹ lại được thể hiện trong lời kêu gọi nhân ngày 27/7/1948: “Khi nạn ngoại xâm ào ạt đến, nó như một trận lụt to. Nó đe dọa, tràn ngập cả non sông, tổ quốc. Nó đe dọa cuốn trôi cả tính mệnh, tài sản, chìm đắm cả bố mẹ, vợ con của nhân dân ta. Trước cơn nguy hiểm ấy, số đông thanh niên yêu quý của nước ta đã dũng cảm xông ra mặt trận. Họ quyết đem xương máu của họ đắp thành một bức tường đồng, một con đê vững để ngăn cản nạn ngoại xâm tràn ngập Tổ quốc, làm hại đồng bào. Họ quyết hy sinh tính mệnh để bảo vệ đồng bào. Họ quyết hy sinh gia đình và tài sản họ để bảo vệ gia đình và tài sản đồng bào. Họ quyết liều chết chống địch để Tổ quốc và đồng bào sống. Họ là những chiến sỹ anh dũng của chúng ta. Trong đó có người đã bỏ lại một phần thân thể ở mặt trận, có người đã bỏ mình ở chiến trường. Đó là thương binh, đó là tử sỹ...”.

          Trải qua những năm tháng trường kỳ kháng chiến, với lý tưởng: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, với mục tiêu: “Tất cả để thống nhất đất nước”, hàng triệu đồng bào, đồng chí đã hy sinh cả cuộc đời mình, hàng chục vạn người đã cống hiến một phần thân thể mình... những mất mát đó không thể bù đắp được. Là người thấu hiểu những mất mát đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Máu đào của các liệt sỹ đã nhuộm lá cờ cách mạng càng thêm đỏ chói. Sự hy sinh của các liệt sỹ đã chuẩn bị cho đất nước ta nở hoa độc lập, kết quả tự do”. Vậy nên đối với “những người con trung hiếu ấy, Chính phủ và đồng bào phải báo đáp thế nào cho xứng đáng” và Người chỉ  rõ: “Tổ quốc và đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy, mọi người phải luôn học tập tinh thần dũng cảm của các liệt sỹ để vượt qua khó khăn, gian khổ hoàn thành sự nghiệp cách mạng của các liệt sỹ để lại”. Để làm được những việc đó, theo phương châm cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, Hồ Chủ tịch đã đề ra phương pháp thực hiện công tác thương binh liệt sỹ thật rõ ràng, phù hợp với đạo lý truyền thống uống nước nhớ nguồn phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của đất nước: “Đồng bào sẵn sàng giúp đỡ, Chính phủ ra sức nâng đỡ, anh em có quyết tâm thì anh em nhất định sẽ dần dần tự túc được”. 

Tháng 2/1948, Người gửi thư dặn dò các cháu thiếu niên nhi đồng phát động phong trào Trần Quốc Toản giúp đỡ các gia đình thương binh, liệt sỹ. Tháng 5/1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động phong trào “Đón thương binh về làng”, với những nội dung cụ thể.

          Đối với thương binh, Bác Hồ luôn nhắc nhở họ nêu cao truyền thống, phát huy tinh thần lạc quan cách mạng “tàn nhưng không phế”. Bác khuyên anh em thương binh: “Khi đã khôi phục sức khỏe, phải hăng hái tham gia công tác sản xuất để trở thành người công dân kiểu mẫu. Bác chúc các gia đình liệt sỹ trở  thành  những “gia đình cách mạng gương mẫu”.

          Tư tưởng và tình cảm của Bác Hồ dành cho đất nước ta, dân tộc ta, đặc biệt là thương binh, gia đình liệt sỹ thật là lớn lao. Thật cảm động, khi sinh thời, hằng năm đến ngày thương binh, liệt sỹ, Bác Hồ kính yêu lại gửi thư cùng một tháng lương của mình, kèm theo khi thì một bữa ăn, khi thì một món quà để tặng anh em thương binh, gia đình liệt sỹ.

          73 năm đã qua, kể từ ngày thương binh, liệt sỹ đầu tiên đến nay, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn nêu cao truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây”, thực hiện tốt công tác chăm sóc thương binh, gia đình liệt sỹ; làm cho công tác tri ân thương binh, gia đình liệt sỹ ngày càng mang tính xã hội hóa cao. Phát huy truyền thống quý báu đó, toàn Đảng, toàn dân ta đang ra sức để: “Chăm lo tốt hơn đối với các gia đình chính sách và những người có công với cách mạng, đảm bảo tất cả các gia đình chính sách có cuộc sống bằng hoặc khá hơn mức sống trung bình so với người dân địa phương, trên cơ sở kết hợp 3 nguồn lực: Nhà nước, cộng đồng và cá nhân đối tượng chính sách tự vươn lên” - như mục tiêu của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã đề ra. Thực hiện tốt mục tiêu đó, chúng ta sẽ làm thỏa lòng mong ước của Bác Hồ là: Làm cho thương binh, gia đình liệt sỹ được “yên ổn về vật chất, vui vẻ về tinh thần và có dịp tham gia hoạt động ích lợi cho xã hội”.